ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )

1661

سفرنامه شاردن ( فارسى )

خواهد شد . سفير و همراهانش دگر بار به نشان سپاسگزارى به رسم ايرانيان تعظيم كردند ، و پس از اين كه مراسم شرفيابى سه ربع ساعت به طول انجاميد مرخص شدند . سفير يك ربع ساعت بعد از ظهر همان روز مترجمش را براى عرض سپاسگزارى به خانهء تفنگدارباشى فرستاد و ضمن ارسال يك ساعت نقره و پنجاه دوكاى طلا استدعا كرد كه همواره اعضاى كمپانى را مشمول الطاف خود بدارد . وقتى اتين فلور Etienne Flour مأمور انگليسيان از جريان شرفيابى نمايندهء كمپانى هلند آگاهى يافت حسّ رقابت وى را برانگيخت كه او نيز بدين فيض عظمى نائل گردد و براى وصول به مقصود به همان عامل هوبردولرس متوسل شد چه وسيلهء مؤثر ديگرى وجود نداشت . وى نيز در اين كار توفيق يافت ، و دو روز بعد با مساعدت تفنگدارباشى ساعت نه صبح در حالى كه معاون و مترجمش به دنبالش مىرفتند به حضور شاه باريافت و پس از آن كه مراسم تعظيم و تجليل را طبق معمول به جا آورد دويست دوكاى طلا تقديم كرد ، و چون شاه اجازهء جلوس به وى داد ، مترجم از طرف اعضاى كمپانى سلامت و عزت و شوكت اعليحضرت و دوام سلطنتش را به دعا از خدا خواستار شد . آن گاه خدمات مهمى را كه ملت انگليس طى روزگاران گذشته به پادشاهان ايران كرده است به اختصار برشمرد ، و افزود به سبب همين خدمتها كه مقبول درگاه نياكان نژاده و پاكيزه گوهر اعليحضرت واقع گرديده آن پادشاه عظيم الشأن پيوسته خاطر نگهدار ملّت انگليس بوده‌اند ، و اكنون نيز اعضاى كمپانى بىنهايت اميدوار و آرزومندند كه مشمول عنايت عاليه آن اعليحضرت قرار گيرند ، و امتيازاتى را كه سابقا به آنها اعطا شده تأييد فرمايند . شاه چنان كه در پاسخ مستدعيات فرستاده كمپانى هلند فرموده بود در جواب گفت : فرستادهء كمپانى انگليس در نظر ما چون مهمان گرامى است ، و ملت انگليس را دوست خود مىدانيم . البته امتيازاتى كه اجداد من به شما داده‌اند مورد تأييد ما مىباشد ، و هر زمان راجع به كمپانى و ملّت انگليس پيشنهادى داريد با اطمينان خاطر به عرض برسانيد و يقين بدانيد چنانچه مورد قبول باشد پذيرفته خواهد شد . مأمور انگليس به شنيدن اين سخنان نويد دهنده از سوى خود و مدير عامل شركت با نهايت توقير سپاسگزارى ، و اظهار كرد اگر شهريار مفخم مدير و اعضاى برجستهء شركت را به ارجاع خدمات ملوكانه مباهى فرمايند مايهء افتخار و سرافرازى